مىگويم : پيش از اين گذشت كه خلف وعدهء زنان و كودكان در صورتى كه براى آرامش خاطر آنها باشد ، جايز است . آفت چهاردهم گفتار و سوگند دروغ است ( 1 ) گفتار و سوگند دروغ از زشت‌ترين گناهان و بدترين عيبهاست . پيامبر ( ص ) فرمود : « خيانت بزرگى است كه به برادرت سخنى بگويى و او تو را تصديق كند در حالى كه تو به او دروغ گفته‌اى . » « 180 » ابن مسعود گويد : پيامبر ( ص ) فرمود : « بنده همواره دروغ مىگويد و آن را طالب است تا اين كه نام او در پيشگاه خدا جزء كذابها نوشته مىشود . » « 181 » پيامبر ( ص ) بر دو مرد گذشت كه گوسفندى معامه مىكردند و سوگند مىخورند يكى از آنها مىگفت : به خدا از اين مبلغ كم نمىكنم ، و ديگرى مىگفت : به خدا بيشتر از اين مبلغ نمىدهم سرانجام خريدار گوسفند را خريد . پيامبر ( ص ) فرمود : يكى از آنها موجب گناه و كفّاره شده است . » « 182 » پيامبر ( ص ) فرمود : « دروغ روزى را كم مىكند . » « 183 » و نيز فرمود : « بازرگانان گنهكارند ، عرض شد اى رسول خدا مگر خدا خريد و فروش را حلال نكرده است ؟ فرمود : چرا ولى آنها سوگند مىخورند و گناه مىكنند و در سخن دروغ مىگويند . » « 184 » و نيز فرمود : « خدا در روز قيامت با سه نفر سخن نمىگويد و به آنان توجّه نمىكند و آنها را پاك نمىگرداند : كسى كه به بخشش خود منّت مىگذارد ،

--> ( 180 ) اين حديث را بخارى در الادب المفرد و ابو داود از حديث سفيان بن اسيد روايت كرده‌اند . ( 181 ) اين حديث را مسلم در ( صحيح ) ، ج 8 ، ص 29 روايت كرده است . ( 182 ) عراقى گويد : اين حديث را ابو الفتح ازدى در كتاب الاسماء المفرده از حديث ناسخ حضرمى روايت كرده است . ( 183 ) اين حديث را اصفهانى روايت كرده چنان كه در الترّغيب ، ج 3 ، ص 596 آمده است . ( 184 ) اين حديث را بيهقى در الكبرى ، ج 5 ، ص 266 ، از حديث عبد الرحمن بن شبل روايت كرده است .